Tüm Ürünler : Ürün seçiniz. Orta Gerilim Sigorta Buşonları Yük Ayırıcılar Dahili Ayırıcılar Yardımcı Pozisyon Şalterleri Aksesuarlar

• AKIM SINIRLAYICI
• YÜKSEK KESME KAPASİTELİ
• ARTÇI SINIF

Tesisteki Önemi, Özellikleri ve Seçimi

İNTER - TEKNİK O.G. Yüksek Kesme kapasiteli Sigortaları ile 3-36 kV gerilim sınıfında cihaz ve tesislerinizi, kısa devrelerin kötü etkilerine karşı emin olarak koruyabilirsiniz. Sigorta üretiminde 40 yıllık deneyim, üretim sırasındaki titizlik, kontrol, sürekli araştırma ve geliştirmeye verdiği önem İNTER - TEKNİK ürünlerinin üstün kalitesinin temelindir.

O.G. Sigortalarının çeşitli tipleri olmakla birlikte, daha güvenli ve ekonomik olduklarından AKIM SINIRLAYICI tipleri bütün dünyada tercih edilmektedir. Bu tipler tamamen kapalı bir sistemde sessiz çalışır. Fonksiyonunu yerine getirirken dışarıya alev veya gaz taşması olmaz. Bu nedenle filtre, alev hücresi, özel ventil v.s. gibi ek cihazlar gerektirmez.

Bu tür Yüksek Kesme Kapasiteli sigortalar, O.G. şalt tesislerinin kısa devre korunmaları için kullanılır. Transformatör, kondansatör, motor, kablo çıkışları veya voltaj transformatörlerinin önüne yerleştirildikleri zaman üstün kesme nitelikleriyle yüksek arıza akımlarının doğuracağı ısı ve diğer kötü etkilere karşı koruyucu görevi yaparlar.

Sigortalar O.G Şalt tesislerinin kısa devre arıza akımlarına karşı en etkili ve ekonomik koruyucularıdır.

Sigortalar, aşırı yük koruması için uygun bir cihaz değildir, çünkü ancak Imin (asgari açma akımı) değerinin üzerindeki sahada emniyetle çalışır. Bir başka deyişle, In (anma akım) değeri ile Imin değeri arasındaki sahada emin bir açma yapamaz ve bazı hallerde sigorta tahrip olabilir. Kullanılan akım hattının özellikleri ve sigortanın yapısına bağlı olarak Imin değişir. Şüphesiz, güvenle kullanma sahasının genişlemesi büyük bir avantajdır. Bu nedenle I min mümkün olduğu kadar küçük olmalıdır.

Sigortanın, In anma akımı ile Imin asgari açma değerleri arasında yüklenmesi kaçınılmaz bir zorunluluk ise bu durumda özel TERMİK KORUMALI sigorta ile donatılmış Yük-Ayrıcısı kullanılması önerilir. Bu sayede, sigorta içinde oluşan yüksek ısı porselen gövdenin termik olarak dayanabileceği en son noktaya erişmeden, termik sistem çalışarak çarpma pimi kurtulur ve Yük-Seksiyonerinin üç kutuplu açmasını sağlar. Bu sayede riskli saha önemli ölçüde daraltılmış olur.

KONSTRÜKSİYON

İç Eleman gövdesi yıldız kesitindedir. Bunun üzerine titizlikle sarılan erime telleri gövde boyunca tamamen birbirinin aynı pek çok hücrecik oluşturur. Bu hücrecikteki tel kesit ve boyları kesinlikle aynıdır. Böylece akım hattı boyunca birçok kısmi arklar oluşur, ısı enerjisi eşit olarak tüm sigorta boyunca dağıtılır ve daha yüksek kesme kapasitesine erişilmiş olur.

INTER-TEKNİK sigortalarında erime hattı olarak bugün için ideal olan, yüksek saflıkta ve hassas ölçülerde gümüş tel veya band kullanılmıştır. Bunlar, her iki uçtaki bakır temas parçalarına nokta kaynağı ile tutturulmuştur. Bu iç eleman, ark söndürme ortamı olarak çok temiz ve belirli tane büyüklüğünde nemsiz kuvartz kumu ile iyice yataklanmıştır.

Dış gövdeyi oluşturan boru, kesin olarak yüksek ısıya dayanıklı, yanmayan, tutuşmayan izalasyon sağlayan malzemeden olmalıdır. Özellikle, açık alanda kullanılacak sigortalarda bu niteliklere ilave olarak hava şartlarına dayanıklı, su veya nem emme özelliği sıfır, atmosferdeki korozyon unsurları tuzlara, asitli veya alkalik gazlara, buhara karşı dayanıklı olmalıdır. Bir arızayı takiben sigorta attıktan sonra, sigorta gövdesi, iki ucu arasında gereken izolasyonu temin edecektir. Bu bakımdan kuruda ve yağmurda gerekli izolasyon seviyesini temin etmelidir. Sayılan özellikler düşünülürse, bugün için mümkün en ideal malzeme içi ve dışı sırlı, kaliteli ELEKTROPORSELEN'dir.

Oluşacak yüksek basınç ve ısıya dayanıklılık bakımından Porselen Borular C 130 IEC 672'ye uygun veya daha üstün nitelikte olmalıdır. Ayrıca, İNTER-TEKNİK ürünlerinde çapındaki kaçınılmaz ovalliği giderecek ve metal başlık çapına hassas uyum sağlayacak tarzda uçları taşlanmış porselen boru kullanılmaktadır. Her iki uçtaki metal başlıklar 1,0-1,2 mm elektrolitik bakırdan presle imal edilmiş olup oksidasyona karşı nikel veya gümüş (4-6 mikron) kaplıdır. Başlıklar silikon bir conta kullanılarak pres altında sıvama yolu ile porselen boruya sabitlenmiştir. İç gövde akım hattındaki metal parçalar elektrolitik bakırdan imal edilmiş ve In değerine bağlı olarak ya gümüş kaplı veya yağdan arındırılmış çıplak bakırdır. Gerek akım geçirgenliğinin mükemmeliyeti ve gerekse sigorta karakterine etkisi bakımından gümüş tel ve bantlar metal aksama punto kaynağı ile tutturulmuştur. İç gövde, dış gövdeye presle ve punto kaynağı ile monte edilmiştir.

Sigortanın her iki uçtaki kapakları ve optik fanus yüksek ısıya dayanıklı silikon contalama ve pres sıvama yöntemi ile monte edilmiştir. Böylece mekanik dayanıklılık ve su sızdırmazlık özellikleri mükemmelleştirilmiştir.

TİPLER

Tüm tiplerin boyutları TS EN 60282-1, DİN 43625'e uygundur ve kapalı veya açık alanda kullanmaya elverişlidir.

OPTİK GÖSTERGELİ (TİP:...... /OPT)
Optik göstergeli (Tip OPT) H220 ve H221 tipindeki O.G. Y.T. Sigortalarında sigortanın atıp atmadığını bildiren gösterge tertibat bulunur. Sigorta atar atmaz bir kırmızı yüksük, gösterge fanusunun içine doğru itilir ve bu sayede arızalı sigortayı bulmak kolaylaşmış olur.

OPTİK GÖSTERGELİ     

ÇARPMA PİMLİ (TİP: /ACT)
TS EN 60282-1, Tablo XII-ORTA (Medium) Sigorta attığında bir pim kuvvetle dışarı itilir. Böylece atan sigorta belirleneceği gibi serbest kalan pimin enerjisi ile mekanik bir sistemin çalıştırılması da (mesela bir şalterin açtırılması veya bir ihbar sisteminin çalıştırılması) mümkün olur.

PİM ÇARPMA KUVVETİ
A) 100-120 N
B) 80N
C) 50N
                                                                                              MEKANİK ÇARPMA PİMLİ

olarak üç seçenek bulunmaktadır, ve sipariş esnasında tercih belirtilmelidir. Bir şalterin mekanik olarak açtırması söz konusu ise (A) veya (B) seçeneği tercih edilmelidir.

TERMİK KORUMA (Akım Sınırlayıcı, Artçı Sınıf)

Bu tip O.G. Sigortalarının çalışması alışılagelmiş anlamda Asgari Açma Akımı (I min) ile belirlenir. Bu sigortalar ancak I min değerinin üzerindeki alanda emniyetle çalışır. Yani, In (Nominal Akım) ile I min değeri arasındaki alanda güvenli bir açma garanti edilemez.

Sigortanın bu değerler arasında yüklenmesi, sigortanın aşırı derecede ısınmasına ve sonuçta patlamasına ve çevresine büyük zarar vermesine yol açabilir. Zira, bu kritik alanda erime elemanı yalnızca bir veya birkaç küçük parçada erir ve buralarda oluşan ark devreden akımın geçmesini sürdürür, dolayısıyla aşırı termik zorlanmalara neden lur.

Bu sorunu giderebilmek için üretmekte olduğumuz Tip: H220 / Act ve Tip: H221 / Act Mekanik Açma düzenli Sigortalarımız istendiği takdirde, TERMİK KORUMA sistemi ile donatılmaktadır. Bu sayede riskli saha önemli ölçüde daraltılmış olur.

Termik Koruma Sistemi sigortanın iç bünyesinde yer alır ve sigortanın her ne sebepten olursa olsun aşırı ısınması halinde, tehlikeli olacak termik zorlamaya erişilmeden önce, çarpma piminin kurtulması vasıtasıyla şalterin açılmasını dolayısıyla devrenin kesilmesini sağlar.
Termik koruma sistemli sigortalar ancak bir şalter ile kombine ise kullanılmalıdır.

Otomatik açmalı bir şalter ile kombine ve özellikle SF6 gaz izoleli "Ring main unit" panolarda muhakkak Termik Koruma Sistemli sigortaların kullanılması önerilir. Termik koruma sistemi hakkında daha geniş bir bilgi için firmamıza başvurabilirsiniz.

KISA DEVRE AKIMININ SINIRLANDIRILMASI

İNTER-TEKNİK O.G. Yüksek Kapasiteli Sigortalar daha ilk yarım periodda akım yükselirken devreyi keser, diğer bir deyişle, kısa devre 10 mili saniyeden daha kısa sürede yani kısa devre darbe akımı tepe değerine henüz erişmeden kesilecektir. Böylece tesis kısa devre akımlarının tahrip edici termik ve mekanik zorlamalarından korunmuş olacaktır.

Bir kısa devre kesilmesi olayı aşağıdaki diyagramda görülmektedir.

I_S Ergime akımı
I_D Kesilen akım (Geçebilecek akım)
I_k^(t) Sigorta yerine metalik bir köprü olsa geçebilecek kısa devre akımı
I_P Darbe kısa devre akımı
t_S Ergime süresi
t_L Sönme süresi

Sigorta yerine direkt bir bara bağlı olsaydı kısa devre akımının değeri I_k olurdu. Sigortanın AKIM SINIRLAMA değeri, devreden geçmesine müsaade edeceği akımdır (Id) ve bu ancak sigorta telinin akımı Is kadar büyük olabilir. Erime teli belirli yerlerinden başlayarak eriyecek ve buharlaşacaktır. Meydana gelen ark kuvarz kumu ile soğutulacaktır. Arkın sönme tL süresince akım ark uzunluğunca azalacak ve gerilimin ilk sıfırdan geçişi civarında tamamen kesilecektir.

Geçebilecek Akım Id'nin değeri sigortanın yapısından ve malzemenin uygunluğundan etkilenir. Ayrıca, sigorta nominal akımı arıza akımının yükselme hızı ve kısa devrenin olduğu an ld değerini etkileyen unsurlardandır. (İNTER-TEKNİK sigortaları ld değerlerini aşağıdaki diyagramda bulabilirsiniz.)

NOMİNAL KESME KAPASİTESİ

Nominal kesme kapasitesi sigorta iç yapısının özelliklerine, erime elemanının nitelik ve hassasiyetine ve soğutma ortamının özelliklerine bağlıdır. Bu özelliklerin iyileştirilmesi sigortanın kesme kapasitesini yükseltir.

Erime ve ark sürelerinin kısalığı, pek çok kısmi arkların oluşması ve bunların söndürülmesinin sigorta boyunca eşit olarak yapılabilmesi, daha az ısı oluşturulması ve bu ısının sigorta boyunca eşit dağılması bir sigortanın Nominal Kesme Kapasitesinı yükseltir. (Yüksek Kesme Kapasiteli İNTER-TEKNİK Sigortalarının Nominal Değerleri O.G. - Y.T. Sigorta Tablosunda verilmiştir.)

TEHLİKELİ AŞIRI GERİLİMLER

Kısa devre akımı kesildiği anda gerilim sıçrama yapacaktır. Bu tehlikeli gerilim sıçramasının, tesisteki cihazlara zarar vermesini önlemek için, pik değeri (tepe değeri) TS ve VDE'de 2 x Un x olarak sınırlandırılmıştır.

Transformatör, kondansatör, kablo çıkışları ve gerilim transformatörlerinin önünde bu tip sigorta kullanmanın sağlayacağı avantaj açıktır.

MİNİMUM İŞLETME GERİLİMİ

Daha fazla bilgi almak için bizimle iletişim kurun.

- Daha yüksek bir kesme kapasitesi gerekmesi halinde
veya
- Küçük İşletme gerilimli olan eski işletmede ileriye dönük daha yüksek gerilim seviyesine göre yeni tesis yapılması

(Örneğin: İlerde 30 kV 'a çıkılacağı için, işletme gerilimi 10 kV olan eski bir tesisin 30 kV serisine göre yenilenmesi) gibi bazı hallerde UN değeri daha yüksek bir sigorta kullanılabilir. İşletme geriliminin, sigortanın Un değerine oranla küçük olması devrenin kesilmesi anındaki gerilim sıçramasını, sigortanın yapısına bağlı olarak, aşırı arttırabilir. İNTER-TEKNİK Sigortalarında kabul edilebilir oran, 1/2 dir. Bu çok iyi bir orandır. Demek ki 10 kV bir işletme geriliminde UN = 20 kV'luk bir sigorta tehlikesizce kullanılabilir. Bu nedenle, kesme kapasitesi şebekeye uygunluğu da dikkate alınarak, seçilecek sigortanın D boyutu da sipariş sırasında belirtilmelidir. Örneğin, işletme gerilimi 10 kV bir tesiste D = 442 mm (yani, Un = 24 kV bir sigortaya denk gelen) bir sigorta kullanılabilir.

GÜÇ SARFİYATI (Power Dissipation)

Sigortada oluşan ısı atmosfere iyi şekilde iletilmelidir. Kapalı ortamlarda ve izole panolarda ısı, cihazların nominal değerlerinde önemli bir sınırlama etkenidir.

Sigortanın takribi güç sarfiyatı (R x I² x K) olarak hesaplanabilir. Sigorta iç direncinin R (20^oC'deki) değerinin ısınma sonucunda artışını belirten K faktörü, I_N değeri için takriben 1,4-2 dir. I_N den daha düşük akım değerleri için bu faktör takriben 1,1 -1,4 gibi bir değer olur.

AKIM - ZAMAN EĞRİLERİ

Og. - Yt. Sigortalarının Erime Zamanı Karakteristik Eğrileri

SEÇİMLER

Daha fazla bilgi almak için bizimle iletişim kurun.

NOMİNAL GERİLİM
İşletme gerilimine uygun seçilmelidir.

NOMİNAL KESME TAKATI
Şebekenin kısa devre yüküne uygun kapasite sigorta seçilmesine özen gösterilmelidir. Bazı özel hallerde bir üst boydaki sigortayı seçerek veya iki sigortayı seri bağlayarak daha yüksek nominal kesme kapasitesine erişilebilir.

NOMİNAL AKIM
Sigortanın isimlendirilmesi için belirtilen bir değerdir. Aslında, uygulamada önemli olan sigortanın kullanma yer ve amacına uygun belirlenmesi ve seçimidir. Bu seçimde ISINMA en önemli faktörlerden biridir.

Örneğin, bir trafo korumasında, açık havada ln=6 A. bir sigorta uygun ise, aynı trafonun tamamen kapalı bir ortamda bulunan sigorta ile korunması halinde ln=10 A. lık sigorta gerekebilir.

Daha yüksek akım değerlerinin gerektiği istisnai hallerde aynı değerdeki iki sigortayı paralel olarak bağlamak gerekir. Ancak, yan yana duracak bu iki sigorta ısınma bakımından birbirini etkileyeceği için bir tolerans verilmelidir.

TEKRAR DEĞERLENDİRME (DERATING) FAKTÖRÜ

Sigortanın zaman/akım eğrisi değişmeden sürekli olarak taşıyabildiği akıma nominal akım denir. Çok yüksek nominal akımlı sigortalarda meydana gelen yüksek enerji kayıpları ve çevre ısısının çok yüksek olduğu ortamlarda "tekrar değerlendirme faktör'üne özellikle önem verilmektedir.

Kullanım şartlarına göre,sigorta bünyesinin aşırı ısınma durumuna bağlı olarak,
Sigorta nominal akımı seçimini tekrar değerlendirmek ve gerekirse daha büyük In değerlerinde sigorta kullanmak lazımdır.

Eriyen telli sigortalarda, sigorta bünyesinin ısısı fonksiyonu etkileyen önemli bir unsurdur. Çalışma esnasında sigortada oluşan ısı iyi bir tarzda atmosfere iletilmelidir. Kapalı ortamda bulunan bir sigortanın bünyesi aşırı ısınıyorsa, bu durumda üst değerde bir sigorta kullanılmalıdır. Örneğin, bir trafo koruması için normal şartlar altında In=40A sigorta yeterli ise, ancak kullanıldığı şartlar dolayısıyla sigorta aşırı ısınıyorsa burada In=50 veya 63A değerinde sigorta kullanılmalıdır.

Ayrıca büyük In değerli sigortaların üretimindeki fiziki şartlar kaçınılmaz olarak ısınmayı arttırmaktadır. Bununla beraber günümüzde tesislerin çok büyümesi, koruma için daha büyük In değerli sigorta kullanılmasını cazip kılmaktadır. Bu nedenle bu hallerde TEKRAR DEĞERLENDİRME (derating) faktörüne özellikle dikkat edilmelidir.

Ayrıca motor,transformatör ve kondansatör gibi cihazların korumalarında yüksek yol alma akımı dolayısıyla sigorta In değeri cihazın In değerinden 2-3 misli daha büyük olabilmektedir. Yani normal çalışma düzeninde sigortadan geçecek akım sigorta In değerinin takriben yarısı kadar olacak ve ısınma da ona göre az olacaktır. Değerlendirmede bu hususa da dikkat edilmelidir.

MOTOR KORUMASI
Motorların kısa devre korumaları için O.G. Sigorta seçiminde, motorun yol alma akım ve süresi en önemli kriter olarak dikkate alınmalıdır. Sigorta akım zaman eğrilerinde standartların tanıdığı tolerans ihmal edilmemelidir. Diğer önemli bir kriter ise yol verme tekrarı, yani motora saatte kaç defa yol verildiğidir. Yol verme periyodunun sıklığına tabi olarak seçilen sigorta In değeri yükseltilmelidir.

TRANSFORMATÖR KORUMASI
Tüm deneyler ve uygulamalar göstermiştir ki, doğru seçilmeleri şartı ile Akım sınırlayıcı O.G. sigortaları değişik arıza akımlarını güvenli bir şekilde keserek trafoları korur. Seçimde çeşitli kriterler dikkate alınmalıdır. Bunlardan bazıları:

1- O.G. Sigorta In değeri belirli bir değerin ALTINDA OLMAMALIDIR ki, şalter kapandığında trafonun yol almadaki akım değeri (Magnetizmleme ani akımı) sigortaya zarar vermesin. Pratik bir hesap ile, 0,1 saniyelik bir süre için trafo yol alma akımı, trafo tam yük akımının 10-12 katı olarak düşünülebilir.

2- Sigorta In değeri belirli bir değerin ÜSTÜNDE OLMAMALIDIR ki, trafonun A.G. tarafında meydana gelebilecek bir kısa devrede O.G. tarafından oluşacak akım değeri sigortanın Imin (minimum açma akımı) değerinden KÜÇÜK OLMASIN yani sigorta emniyetli bir açma yapabilsin.

3- O.G. Sigortasının In değeri o derecede BÜYÜK olmalıdır ki sigortalar, trafonun aşırı yüklenmesine izin versin ve A.G. tarafındaki sigortalar ile aralarında selektiviteyi sağlasın.

4- O.G. Sigortanın In değeri o derecede KÜÇÜK olmalıdır ki, trafo sargılarındaki bir arızada daha çabuk kesme sağlasın, ve O.G. besleme hattının başındaki sigorta veya röle ile aralarında selektiviteyi sağlasın.

Bu gibi kriterler göz önünde bulundurularak hazırlanmış aşağıdaki SİGORTA SEÇİM TABLOSU'nu kullanabilirsiniz.

DAĞITIM TRAFOLARININ KORUNMALARI İÇİN Y.G. ve A.G. SİGORTA SEÇİMİ TABLOSU

KONDANSATÖR KORUMASI

Çok değişik tesis tarzlarının olması ve devre parametrelerinin genellikle bilinmemesi sigorta seçimini zorlaştırmaktadır. Seçim için dikkat edilecek bazı kriterler şöyledir :

-Sigorta In değeri hem sürekli maksimum yük akımı ve hem de kabul edilebilir harmonik içeriğe dayanabilmek için yeterince büyük olmalıdır.

-Sigorta In değeri, kapasitör bankının yol verme akımına dayanabilmelidir.

-Geçici olayların yaratabileceği gerilim yükselmeleri ihmal edilmemeli ve emniyet bakımından bir üst gerilim sınıfındaki sigorta seçilmelidir.

-Pratik bir bilgi olarak, sigorta In değeri kondansatör tam yük akım değerinin 1,6-2 katından az olmamalıdır.

KABLO VE HAT KORUMASI

Kablo ve hava hatlarının zaman zaman aşırı yüklenmelere maruz kalacağı unutulmamalıdır. Aksi halde bu durum sigortanın İn ile I min değerleri arasında yüklenmelerine, dolayısıyla aşırı ısınmalarına ve tahribine neden olabilir. Bunu önlemek için sigorta In değeri kablo veya hat kesitlerinin maksimum taşıyabileceği yüke göre seçilmelidir.

DİĞER KONULAR

- Düşürülen veya darbeye maruz kalan bir sigortayı kontrol etmeden kullanmak doğru değildir.

- 3 fazlı bir tesiste, yalnızca bir tek atan sigortanın arıza akımına maruz kaldığından emin olmadıkça, bir sigorta atsa bile üç fazın sigortası da değiştirilmelidir. Zira, atmamış olan sigortalar da arıza akımının darbesine maruz kalmış, çalışma noktasına yakın bir değere gelmiş ve dolayısıyla karakteri değişmiş olabilir.

- Atan sigorta, ihtiyaten, hemen değil 5-10 dakika sonra değiştirilmelidir.

GERİLİM TRAFOSU KORUMASI

Gerilim trafoları çok küçük kapasiteli oldukları için, Y.G. Sigortaları gerilim trafosunun kendisini arıza akımlarına karşı etkili olarak koruyamaz. Ancak,genellikle arızalı gerilim trafosunu sistemden ayırmak için kullanılır. Sigortanın seçiminde esas, gerilim trafosunun yol alma akımına dayanacak büyüklükte olmasıdır. Bu sigortanın en çok ln=2 A değerinde olmasını gerektirir. Bu çok küçük İn değerli sigortalarda kullanılan çok ince akım hattı, "corona" hadisesine sebeb olabilir. Bu ihtimali düşünerek, sigorta borusunun topraklanmış metal aksamdan oldukça uzak bulunduğundan emin olunmalıdır.

SİPARİŞTE BELİRTİLECEK HUSUSLAR

O.G. - Y.T. SİGORTALARI TABLO